Toros Dağları üzerindeki özgün konumu ile göz kamaştıran Alahan Manastırı, Mersin-Karaman kara yolu üzerinde, Mut’un 20 km kuzeyinde, Geçimli köyü civarındadır. Göksu Vadisinden 1000 m. denizden ise 1300 m. yükseklikte olup Göksu Vadisine bakan dik bir yamaca oturtulmuştur. Antik adıyla İsauria diye bilinen Alahan Manastırı, doğu-batı yönünde uzanan bir teras üzerinde yer almaktadır. Bazı kaynaklarda yapım yılı 440-442 yılları arası belirtilirken bazı kaynaklarda ise, 474-491 yılları arası belirtilmektedir.

2000 yılından itibaren UNESCO Dünya Mirası Geçici Listemizde yer alan Alahan Manastırını İmparator olan İsaurialı Zenon’un yaptırdığı kabul edilmektedir. 5. ve 6. yüzyıllar, Hristiyanların yoğun olarak Kutsal Topraklara hac ziyaretinde bulundukları bir dönemdir. Bu yolculuk sırasında Anadolu önemli bir geçiş noktası olmuş, buradaki hac merkezleri de ziyaret edilmiştir. Bölge halkının hac görevini yerine getirdiği önemli bir hac merkezi olmuştur. Alahan Manastırı’nda M.S. 5. yüzyıldan 6. yüzyıla kadar yapılmış Hristiyanlık yapıları bulunmaktadır. Uzun süre büyük ilgi gören ancak 7. yüzyılla birlikte Arap akınlarının bastırması ile Alahan Manastırı parlak dönemini yitirmiştir.

Evliya Çelebi’nin “Ustasının elinden yeni çıkmış gibi duruyor” diye anlattığı Mut Alahan Manastırının Hristiyanlığın geçiş yolu olarak önem taşıdığı ve Hristiyanlar için “Hac Merkezi” olduğu düşünülmektedir. Hristiyanlığın Kapadokya ve Likonya (Konya)’ da yayılması sırasında bu yeni dini kabul edenlerin takibe uğraması, inanmayanlar tarafından öldürülme korkusu, Hz. İsa’ya inananları dağlık bölgelerdeki mağara kaya oyuklarında ibadete zorlamıştır. St. Paul ve yine Tarsus’ta yaşamış Hristiyan öncülerinden Barnabas ile birlikte Hristiyanlığı yaymak için Konya-Kapadokya ve Antalya-Antakya’ya kadar maceralı yolculuklar yapmıştır. İşte bu iki Hristiyan Aziz’in gezileri sırasında konakladıkları her yerde anılarına mabetler yapılmıştır. Alahan Manastırı bunlardan biridir. İnşa edildiği dönemde dinini özgürce yaşayamayan insanların mağaralarda gizlenmek zorunda kalması ve takibe alınmaları yüksekçe bir alana Alahan Manastırı’nın inşa edilmesine neden olmuştur.

Alahan Manastırı yapılar topluluğu, zengin bezemeli iki büyük kilisesi (Batı Kilisesi ve Doğu Kilisesi), vaftizhanesi, kayalara oyulmuş keşiş odacıkları, sütunlu yolu, kaya mezarları, su kaynakları, hamamı ve konaklama yerleri ile Erken Hristiyan sanatında ve Bizans Mimarlık Tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu manastırın yapılmasına öncülük eden isim ise, manastırda lahdi ve kitabesi olan Tarasis isimli bir rahiptir.

Doğu ve batı kilisesi olarak farklı bölümleri bulunan manastırın batı kilisesi yıkılmıştır. Genel olarak dikdörtgen bir plan üzerine kurulmuş olan tarihi yapının birçok mimari özelliği, kendinden yaklaşık 70 yıl sonra yapılmış olan Ayasofya Müzesi ile ortak özellikler göstermektedir. Bu nedenle halk arasında Mersin’in Ayasofya’sı olarak nitelendirilmektedir. Süslemesinde usta bir taş oymacılığı görülür. St. Paul, St. Pierre figürlerinden başka bir çelengi taşıyan altışar kanatlı Cebrail, Mikail’in simgesel yaratıkları ezişi, kükreyen aslan, kartal ve öküz sembolleri, incil yazılarının tasvirleri, üzüm salkımları, asma yaprakları ve balık motifleri zengin bir şekilde tasvir edilmiştir. Kiliselerin doğusundaki geniş avlunun güneyinde dinsel törenlerin yapıldığı dehliz, 11 m. uzunluğunda kemerli ve sütunlu bir galeri şeklindedir. Galerinin ortasında kalabalık kabartma süsleme ile her yanı işli büyük bir niş bulunmaktadır. Galeride vaftizhane ve karşısında Alahan Manastırının en görkemli yapısı olan mezarlar bulunmaktadır. Bu mezarların kuzey duvarı kayaya yontulmuş, üst örtüsü yoktur. Kapı çerçevesi süslüdür. Romalılar Dönemi’nde Hristiyanların ibadet etmeleri için inşa edilmiş olan Alahan Manastırı, Bizans Dönemi’nin etkisinde kalınarak inşa edilmiş yapılardan biridir.

Tarihin binlerce yıllık tanığı olan Alahan Manastırı, binlerce yıldır ayakta kalan tarihi yapısı ve manzarasıyla, hem doğa hem de inanç turizminde öne çıkıyor. Manastırda sizi en çok şaşırtacak detay; manastırın yıkılmış batı tarafının girişinde, aralarında Cebrail ve Mikail’in de bulunduğu birkaç meleğin tasvirleri olacaktır. Bunun yanı sıra, çeşitli hayvan tasvirlerini ve İsa’nın büstünü de göreceksiniz.

Bizans İmparatorluğu tarafından maddi destek sağlanarak mimarisi tamamlanan Alahan Manastırı’na Karaman – Mersin yolu üzerinde olan ve yol gösterici tabelalar sayesinde ulaşmak oldukça kolaydır. Mut ilçesinin merkezine çok yakın olan manastır, ana yolun kenarından2 km’likuzaklığıyla eşsiz manzarasıyla sizleri bekliyor. Manastırda turistlerin rahat gezebilmesi için ahşap yürüyüş yolları bulunmaktadır. Manastır ve çevresinden güzel fotoğraflar çekebilirsiniz.